Trong mọi công trình điện – từ nhà ở, tòa nhà văn phòng đến khu công nghiệp – tủ điện đóng vai trò trung tâm trong việc phân phối, điều khiển và bảo vệ hệ thống điện.
Việc lắp đặt tủ điện đúng kỹ thuật không chỉ đảm bảo an toàn vận hành mà còn giúp hệ thống hoạt động ổn định, dễ bảo trì và đạt yêu cầu nghiệm thu.
Bài viết dưới đây HT Electric sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước lắp đặt tủ điện, áp dụng cho các loại tủ điện hạ thế như: tủ phân phối (DB), tủ tổng (MSB), tủ điều khiển, tủ công tơ…
1. Xác định yêu cầu và phạm vi lắp đặt tủ điện
Trước khi lắp đặt, cần xác định rõ các yếu tố kỹ thuật sau:
-
Loại tủ điện sử dụng: tủ tổng, tủ phân phối, tủ điều khiển hay tủ đo đếm
-
Dòng điện định mức, công suất tải
-
Điện áp làm việc (1 pha / 3 pha – 220V / 380V / 0.4kV…)
-
Môi trường lắp đặt: trong nhà hay ngoài trời
-
Hình thức lắp đặt: âm tường, lắp nổi, tủ treo hay tủ đặt sàn
Việc xác định chính xác yêu cầu giúp chọn đúng kết cấu tủ, thiết bị bên trong và phương án đấu nối, tránh thay đổi phát sinh trong quá trình thi công.

2. Nghiên cứu bản vẽ thiết kế và sơ đồ nguyên lý để lắp đặt tủ điện
Bản vẽ kỹ thuật là cơ sở quan trọng nhất khi lắp đặt tủ điện.
Kỹ sư hoặc thợ điện cần đọc kỹ:
-
Sơ đồ nguyên lý điện
-
Sơ đồ bố trí thiết bị trong tủ
-
Thứ tự cấp nguồn và phân nhánh
-
Ký hiệu thiết bị: MCCB, MCB, contactor, relay, biến dòng (CT), đồng hồ đo…
Việc tuân thủ bản vẽ giúp:
-
Đấu nối đúng chức năng từng thiết bị
-
Tránh nhầm lẫn pha, trung tính, tiếp địa
-
Đảm bảo tủ điện vận hành đúng thiết kế ban đầu

3. Chuẩn bị vỏ và vị trí lắp đặt tủ điện
3.1 Chuẩn bị vỏ tủ
Vỏ tủ điện thường được gia công từ thép sơn tĩnh điện, inox hoặc tôn mạ kẽm. Trước khi lắp thiết bị cần kiểm tra:
-
Kích thước tủ có đúng bản vẽ
-
Độ dày vỏ tủ phù hợp công suất
-
Bề mặt sơn không bong tróc, trầy xước
-
Cửa tủ, bản lề, khóa hoạt động tốt
3.2 Chuẩn bị vị trí lắp đặt
-
Vị trí phải khô ráo, dễ thao tác, thuận tiện bảo trì
-
Khoảng cách an toàn phía trước tủ theo quy chuẩn điện
-
Với tủ ngoài trời: cần đảm bảo cấp bảo vệ IP phù hợp

4. Lắp đặt thiết bị điện bên trong tủ
Thiết bị trong tủ điện cần được lắp theo trình tự logic và khoa học:
-
MCCB tổng hoặc ACB đặt ở vị trí dễ thao tác
-
Các MCCB/MCB nhánh bố trí gọn gàng, dễ nhận diện
-
Thiết bị đo lường, đèn báo, công tắc chọn chế độ đặt ở mặt tủ
-
Thiết bị điều khiển (contactor, relay…) đặt trên ray DIN hoặc plate cố định
Nguyên tắc quan trọng:
-
Không lắp quá sát gây khó tản nhiệt
-
Chừa không gian dự phòng cho mở rộng sau này
-
Bố trí theo từng khu vực chức năng rõ ràng

5. Gia công và lắp đặt thanh cái đồng
Thanh cái đồng (busbar) thường sử dụng trong tủ điện có dòng lớn.
Yêu cầu kỹ thuật:
-
Chọn tiết diện phù hợp dòng định mức
-
Bề mặt tiếp xúc phải sạch, phẳng
-
Các mối nối siết đúng lực, có long đen chống lỏng
-
Bọc cách điện hoặc che chắn theo tiêu chuẩn an toàn
Thanh cái cần được bố trí chắc chắn để tránh rung, nóng cục bộ khi tủ vận hành lâu dài.

6. Đấu nối dây điện trong tủ
Đây là bước đòi hỏi độ chính xác và cẩn thận cao.
-
Đấu dây theo đúng sơ đồ nguyên lý
-
Phân biệt rõ pha L1 – L2 – L3, trung tính N, tiếp địa PE
-
Sử dụng đầu cos đúng kích thước, ép cos chắc chắn
-
Dây đi gọn gàng, bó dây bằng máng hoặc dây rút
-
Đánh số dây, dán nhãn thiết bị rõ ràng
Việc đi dây khoa học giúp:
-
Dễ kiểm tra, sửa chữa
-
Hạn chế nhầm lẫn khi vận hành
-
Nâng cao tính thẩm mỹ của tủ điện

7. Kiểm tra kỹ thuật và chạy thử
Trước khi cấp điện chính thức, cần thực hiện các bước kiểm tra:
-
Kiểm tra lại toàn bộ mối đấu nối
-
Đo điện trở cách điện
-
Kiểm tra tiếp địa
-
Test đóng cắt các aptomat
-
Kiểm tra hoạt động của thiết bị đo, đèn báo
Có thể chạy thử:
-
Không tải
-
Có tải giả (nếu cần)
Mục tiêu là đảm bảo tủ điện hoạt động đúng chức năng, không phát sinh sự cố.
8. Vệ sinh, hoàn thiện và nghiệm thu
Sau khi kiểm tra đạt yêu cầu:
-
Vệ sinh sạch bên trong và bên ngoài tủ
-
Đóng nắp che, cửa tủ
-
Dán nhãn cảnh báo an toàn
-
Lập biên bản nghiệm thu theo quy định
Tủ điện chỉ được đưa vào vận hành khi đã hoàn tất đầy đủ các bước trên.

Những lưu ý quan trọng khi lắp đặt tủ điện
-
Luôn ngắt nguồn điện trước khi thao tác
-
Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn điện hiện hành
-
Không tự ý thay đổi sơ đồ thiết kế
-
Với tủ công suất lớn, nên có kỹ sư điện giám sát
-
Định kỳ kiểm tra và bảo trì sau khi đưa vào sử dụng
Kết luận
Lắp đặt tủ điện không đơn thuần là công việc cơ khí – điện đơn lẻ, mà là một quy trình kỹ thuật tổng hợp đòi hỏi sự chính xác, kinh nghiệm và tuân thủ tiêu chuẩn.
Thực hiện đúng quy trình sẽ giúp hệ thống điện vận hành ổn định, an toàn và bền bỉ theo thời gian.
Liên hệ ngay: 0912.204.898 để nhận báo giá tốt nhất, ưu đãi lớn!
Mọi thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ theo thông tin dưới đây:
CÔNG TY CỔ PHẦN HOÀNG THÁI – HT ELECTRIC

ENG